گفت و گویی در باب حکمة متعالیه
18 بازدید
نحوه تهیه : گروهی
محل انتشار : معرفت ) تابستان 1378 - شماره 29 )(19 صفحه - از 7 تا 25)
تعداد شرکت کننده : 0

اشاره

حکیم صدرالمتألّهین (ملاّصدرا) از جمله معدود فرزانگانی است که در زمینه حکمت و فلسفه، گوی سبقت از سایران ربوده، چنان که دیگران را بال پرواز تا بلندآسمان کمال او نیست. او توانست با ابتکار منحصر به فرد خویش، دو مشرب مشّائی و اشراقی را در محل «حکمه متعالیه» با یکدیگر آشتی دهد و در فلسفه ای مبتنی بر «وجدان و برهان» و «عقل و شهود» ارائه دهد. در حاشیه برگزاری همایش جهانی بزرگداشت مقام علمی حکیم الهی، ملاّصدرای شیرازی، در خرداد ماه 1378 و به پاس تجلیل از خدمات این حکیم فرزانه، بر آن شدیم تا با برگزاری میزگردی در این زمینه، ارباب معرفت را بیش از پیش، با پرتوهای علمی و حکمی این فیلسوف الهی آشنا سازیم. بزرگانی همچون حجج اسلام و المسلمین غلامرضا فیّاضی، حسن ممدوحی و محسن غرویان در این گفتوگو به ما افتخار دادند که از حضور این سروران کمال امتنان را داریم. معرفت

لطفاً در زمینه نوآوری های مرحوم ملاّصدرا، به خصوص در زمینه اعتقاد ایشان به اصالت وجود و تفاسیری که در این باره وجود دارد، توضیح دهید.

حجه الاسلام فیّاضی: «اصالت وجود» زیربنایی ترین مسأله در فلسفه صدرالمتألّهین است، به گونه ای که اولاً، تمام فلسفه ایشان بر این اصل مبتنی است. ثانیاً، ابتکاراتی که در فلسفه دارند، همه مبتنی بر همین اصل است؛ مثلاً، این که «وجود معلول عین ربط به علت است» یا وجود حرکت در جوهر و یا بقای موضوع که مانع اصلی منکران حرکت جوهری است، همچنین مسأله «اتحاد علم و عالم و معلوم» ـ که ابن سینا به شدت، آن را انکار کرد و ملاّصدرا آن را بر کرسی نشاند. تقریر خاصی که ایشان از برهان صدیقین دارد، مسأله توحید ـ به خصوص توحید افعالی ـ تکامل نفس، حرکت جوهری نفس، رابطه نفس و قوا ـ که معروف است: «النّفسُ فی وحدتِها کلُّ القُوی» ـ معاد جسمانی که توسط وی تصویر شده و دیگر ابداعات ملاّصدرا که همه مبتنی بر اصالت وجود و اعتباریت ماهیت در فلسفه ایشان است، در حالی که در فلسفه های پیش از ایشان، به صورت یک مسأله فلسفی مطرح نبود.

پیش از ملاّصدرا، فلاسفه ارتکازاً به برخی مسائل ... ادامه در لینک

آدرس اینترنتی